A Festa da Palabra comprácese en
dedicarlle este monográfico á obra de Simone de Beauvoir, O Segundo Sexo,
o primeiro libro feminista deste século que marcou un fito no pensamento e na
evolución das mulleres.
Cando este libro foi publicado, en España
vivíase baixo a dictadura de Franco e as mulleres, esmagadas por unha lousa
clerical e reaccionaria, estaban moi lonxe de ler e comprender os presupostos
de Simone de Beauvoir. Este libro, que vén de ser publicado en español, e
pronto sairá tamén en galego, chega, pois, con cincuenta anos de retraso
para a maioría das mulleres do país. Mesmo así, a autora foi tan avanzada e
tan lúcida, que moitos dos seus principios ideolóxicos son totalmente válidos
na actualidade.
A obra é extensa e complexa, pero hai
principios filosóficos básicos que a animan: o antiesencialismo e a antífise.
Para a autora, a muller non nace, non ten, pois, ningún destino biolóxico.
Nin mesmo o nome pode definilas. Cando utilizo a palabra muller ou feminino
non me refiro, evidentemente, a ningún arquetipo, a ningunha esencia
inmutable; na maior parte das miñas afirmacións hai que
sobreentender"no estado actual da educación e dos costumes" Non se
trata de enunciar verdades eternas, senón de describir o fondo común sobre o
que se alza toda existencia feminina singular.
S.de B. é herdeira do feminismo ilustrado e
racionalista. Non acredita na mulle, esa verdade eterna, senón na muller como
resultado cultural, o cal nos permite evolucionar e transformarnos. Ademais,
é ilustrada na medida en que se remite ao feminismo como movemento universal,
lonxe do pensamento débil e fraccionario. S.B. no seu libro describe o fondo
común sobre o que se alza toda existencia feminina singular. A liberación
debe ser, pois, colectiva.
Razoa que a educación que se lles dá é a
causa da tremenda dependencia e submisión na que se encontran as mulleres e
da que é moi dificil saír. Encerran á muller nunha cociña ou nun tocador e
asómbranse de que o seu horizonte estea limitado. Pero, se se lle abre o
futuro, xa non estará obrigada a instalarse no presente. Porén, como as
ilustradas, confía na educación para saír da subordinación.
Outro concepto fundamental da súa obra é a
negación da concepción muller-natureza. Non hai destinos fisiolóxicos nin
para o home nin para a muller. A humanidade é máis que unha especie: é un
devir histórico. Nese devir, como S.B. pensaba e agora comprobamos, a
liberación das mulleres xoga un rol fundamental.
Para profundar no pensamento de S.B. Festa
da Palabra silenciada publica diversos traballos, non só de autoría
galega, senón doutras do mundo como Francia, Holanda, Australia, etc.
María Xosé Queizán